Sağlık, iklim değişikliği ve COP 31

. Yazar - Kimbilir Editör 10 Ağustos 2026 Pazartesi

Bir taraftaaşırı sıcaklarbir taraftaseller.İklim değişikliği ve sıcaklar,hijyen ile birlikte sağlık sorunlarınıgetiriyor.

Günlük önlemleri,özellikle COP31sağlık boyutunda neler olduğunu ve ne yapılmasıgerektiğini Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim ÜyesiProf. Dr. Mustafa Necmi İlhanile konuştuk. İlhan’ın uyarıları şöyle:

Sıcak havalarda ne yapmalıyız?

- Sıcaklığın yüksek olduğu 10.00 - 16.00 saatlerinde olabildiğince kapalı ve serin alanlarda kalınmalı

- Dışarda olunacaksa açık renk, bol giysiler ile şapka ve gözlük tercih edilmeli

- Su içmeye dikkat edilmeli, ortalama sağlıklı bir erişkin 12 bardak civarı (2,5 Litre) su içmeli, çocukların daha çok su ihtiyacı olacağına dikkat edilmeli

- Ağır, sindirilmesi zor yiyeceklerden kaçınılmalı

- Açıkta çalışanlar daha sık mola vermeli

- Sıklıkla el, yüz, boyun, ense kısımları soğuk su ile yıkanmalı

- Bebekler, çocuklar, gebeler, yaşlılar, hipertansiyon, diyabet, böbrek sorunları gibi kronik hastalığı olanlar ilaç kullanımını aksatmamalı, hekimlerinin önerilerine uymalı

- Yerel yönetimler kentlerde gölge serinleme alanları oluşturmalı, kalabalık ve bekleme yapılan yerlerde mümkünse su dağıtmalı, hava akımı sağlayacak imkanlar oluşturmalı

İshal ve önlemleri

- En önemlisi el hijyenine dikkat etmek, su ve sabun ile dost olmak, tuvalet sonrası başta olmak üzere sıklıkla el yıkamak

- Ani ishal, bulantı ve kusma ile başlayan şikayetler genellikle 1-2 günde düzelmekle birlikte, 3 gün ve üzerine uzar, ateş, bilinç kaybı olursa hekime başvurmak gerekli

- Hekim önerisi dışında antibiyotik kullanmaktan kaçınılmalı, bol su tüketilmeli

- Açıkta satılan özellikle pişmemiş gıdalara ve içeceklere dikkat edilmeli, bu mevsimde çoğu ishalin nedeni besin zehirlenmesi maalesef

- Pişmiş gıdalar ise aynı gün içimde tüketilmeli, tüketilmeyecekse mutlaka buzdolabında saklanmalı

İklim değişikliğinin etkileri

- Ülkemizde nüfusun yüzde 93’ü kentlerde yaşıyor. Yani temas, ev dışında yaşam ve dışarda yemek daha fazla. Bu da elbette hem her türlü bulaşıcı hastalık riskini hem besin zehirlenmesi riskini artırıyor

- İklim değişikliği ile sıcaklıkların olağandışı değişimi de tarımsal ürünlerin, hayvanların ve mikroorganizmaların yaşam döngüsüne etki yapıyor

- İklim değişikliği nedeniyle sıcak, soğuk ve ultraviyole ile veya su, hava, gıda kalitesinin bozulmasıyla ilişkili sağlık sorunları ile hayvan ve vektör kaynaklı, yeniden ortaya çıkan bulaşıcı hastalıkların görülmesi maalesef kaçınılmaz

- COP sürecinde yeşil sanayileşme, iklim dostu dirençli şehirler, okyanus ve kıyı ekosistemlerinin korunması, gençlik katılımı ve sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi temel başlıklar arasında yer alıyor. Yani yaşadığımız dünyada her şey sağlık ve dirençli, sürdürülebilir besin sistemi ve sağlık sistemi ile ilişkili

- Bu yıl Türkiye’de düzenlenecek COP31 kapsamında alınacak kararlar; ülkelerin karbon emisyonu hedeflerinden enerji politikalarına, sürdürülebilir kalkınma stratejilerinden yeşil finansmana kadar geniş bir etki alanına sahip

- İklim değişikliği etkilerinde olabildiğince toplumların az etkilenip akut enfeksiyon ya da afetlerin en az zararla atlatılması ve artan insan ömründe kronik hastalıkların daha az ve geç görülmesi için başta temiz hava, erişilebilir ve sürdürülebilir temiz su ve gıda, sürdürülebilir yeşil şehirlerin sağlanması COP31 sürecinin sağlık alanındaki temel bileşenleri olarak görülüyor.