Önce aynaya bakmak lazım…

. Yazar - Kimbilir Editör 13 Kasım 2026 Cuma

■ Her fırsatta Türkiye’ye düşmanlık yapmaya kalkışacaksın, Türkleri denize dökme hayali kuran, Yunanistan’dan tek bir devlet yetkilisinin bile görüşme yapmadığı ELAM’ı baş tacı edeceksin.

■ Kıbrıs ile uzaktan yakından alakası olamayan bir sürü ülkeye askeri üs verirken, dayandığın Anayasa’ya göre Ada’da asker bulundurma hakkı olan Türkiye’den askerini çekmesini isteyeceksin.

■ İsrail’in Gazze’ye uyguladığı ambargonun bir benzerinin Kuzey Kıbrıs’a uygulanması için AB üyesi ülkelerin kapısında yatacaksın.

■ Ortodoks Kilise papazlarına silah eğitimi verdireceksin.

■ Sonra Türkiye’den tanımadığı bir ülkenin devlet başkanı olarak saygı görmeyi bekleyeceksin.

■ Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1964’te, soğuk savaş döneminde aldığı yanlış bir kararın sonucu olarak Rumlar, Kıbrıs Cumhuriyeti’ni temsil ediyorlar. Cumhuriyet’in kurucu ayaklarından birisi Türklerin veto yetkisi başta bir sürü yetkisini Anayasa değişikliğiyle ortadan kaldırdılar, hukuki bir darbe yaptılar.

Ezici askeri kapasitesine rağmen, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs’ta tüm Rumları denize dökelim diyen kimse yok, okyanusta damla askeri kapasitesiyle Rum tarafında Türkleri denize dökme hayali kuran çok.

■ Rum Yönetimi Lideri o faşistlere karşı durabilse, Türklerin de hukukunu koruyan iki cümle kurabilse podyumda yine karşılanmasa bile en azından aile fotoğrafı sırasında eli sıkılabilen birisi olurdu. Barış arayan Ermenistan Başbakanını kucaklayan Türkiye, Rum Lidere de ev sahipliği yapardı.

■ Hristodulidis’in Brüksel günlerini, diplomat olan eşiyle tanışma sürecini, o dönemde kurduğu hiç de faşist olmayan cümleleri biliyorum. Arkadaşlarımdan bu aşırı sağa kayışı, dosya haline getirmelerini istedim önceki gün. Oy uğruna faşizmin önünü açanlara bir ayna tutmanın zamanı geldi belli ki...

COP31 notları...

■ Ev sahipliğimizin beğenilmesinden mutlu olan bir ülkeyiz biz. Antalya’da mavi alanda yaklaşık 5 bin gazeteci çalışıyor, aynı anda yüzlerce canlı yayın yapılıyor. Sonuç, daha teknik sorun yaşayan kimseyi görmedim. Dünya medyasından konuştuğum tüm meslektaşlarımdan övgü cümleleri duydum. Onunla başlamak sanırım en doğrusu.

■ Zirve alanı çok büyük. Günde 15 bin adımdan az atana tembel muamelesi yapıyoruz. Aynı anda onlarca toplantı düzenlendiği için bazen hangisini izleyeceğini şaşırıyor insan.

■ Çarşamba akşamı zirveye katılan devlet ve hükümet başkanlarına yemek verilen yeşil alanın dekorasyonuna dair çok övgü cümlesi duydum. Özellikle de şeffaf tavan birçok ülkenin liderini etkiledi.

Biz mutfağımızla övünmeyi severiz, ilk övgünün salonun mimarisi ve dekorasyonuna gelmesine hem şaşırdım hem de sevindim.

■ Ulaştırma Bakanlığı deyince çoğumuzun aklına asfalt ve beton-çelik gelir. Oysa Türkiye “Yeşil Ulaşım Vizyonunun” uygulayıcıları arasında dikkat çeken işler yapan bir ülke. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nden başlayıp, enerjinin ulaşımındaki kilit rolümüzle ilgili OPEC temsilcilerine, yuvarlak masa toplantılarında mevkidaşlarına Türkiye’nin Yeşil Lojistik Stratejilerini anlattı. Ulaştırma denilince aklımıza ilk gelenin artık asfalt olmaması gerektiğini gayet iyi anladım.

■ Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, zirvede en çok ilgi gören bakanlardan birisi. Dün ana toplantı çıkışında yeni petrol sahalarını konuşmaya başlamıştık ki, iki Afrika ülkesinin Başbakanı’nın kendisiyle tanışmak istediği mesajı geldi. Önce diplomasi diyerek Sayın Bakan’ı uğurladım ama bu ilgiyi de not ettim. Türkiye, yenilenebilir enerji üretiminde en hızlı değişim gösteren ülkelerden birisi ve bunun farkında olanların sayısı hiç de az değil.

■ Antalya Valisi Hulusi Şahin ve ekibi için de bir parantez açmam lazım. Sayın Vali’nin Batman’ın çehresini nasıl değiştirdiğini gözlerimle görmüştüm. COP31 gibi devasa bir zirvede, inen her uçaktan bir heyetin çıktığı, doğası gereği çok başlı yönetilen bir zirvede Antalya Valiliği ve Antalya Emniyet Müdürlüğü çok iyi çalıştı, yer yer sabır sınavı verdi.

■ Green Zone Türkiye Pavilyonu’nun “Emanet” kavramı üzerine kurulmuş olması çok dikkatimi çekti. Bize ait olmayanı korumak ana fikri dünyayı gelecek kuşaklara daha iyi bırakabilmek adına önemli bir mesajdı. Milliyet yazarı Hasan Mert Kaya, bu salonun ve COP31’deki çeşitli işlerin küratörlüğünü yaptı. O kısımları biraz daha gurur duyarak gezdim.

İklim diplomasisi

■ Önceki gün, Yunanistan’ın sadece Atina Belediye Meclisi üyesi bir isimle zirveye katıldığını yazmış ve bu tutumu eleştirmiştim. Son gün Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou’nun da zirveye katılımına karar verilmiş. Bu elbette iyi, keşke Başbakan Miçotakis de gelseydi. İklim diplomasisi aynı zamanda siyasi diplomasi kapısını da biraz daha açmış olurdu.

■ Emine Erdoğan’ın başlattığı Sıfır Atık projesiyle Birleşmiş Milletler ‘de özgül bir ağırlığı olduğunu New York’taki son genel kurul açılışında görmüş ve yazmıştım. COP31’desürdürülebilir yapay zekâ, gıda güvenliği, bitki temelli beslenme, iklim finansmanı gibi yeni başlıkların yanı sıraSıfır Atık yaklaşımı yabancı gazetecilerin analizlerinde hatırı sayılı bir yer tuttu. Örnek model yaratma konusunda belirleyici bir noktada duruyor Türkiye.

■ Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirve kapsamında çok sayıda ikili görüşme gerçekleştirdi. Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng ile yapılan görüşme önemli zira ikili ilişkiler gelişiyor ve Çin Devlet Başkanı’nın Türkiye’ye resmi ziyareti bekleniyor. Erdoğan’ın Bosna-Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleriyle yaptığı görüşme çok dikkat çekmemiş olabilir ama Balkanlar’da durmadan kaşınan, bu sene istifa etmek zorunda kalan Alman Özel Temsilci’nin fazlasıyla karıştırdığı bir yer Bosna-Hersek, Türkiye en üst makamdan toprak bütünlüğüne destek mesajını tekrar etti.

Sabır sınavları…

■ Birleşmiş Milletler ‘in kendi adına düzenlenen zirvelerde uyguladığı, elastikiyeti sıfır bir protokol anlayışı var. Gerek Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum gerekse İletişim Başkanlığı ekibi yer yer sabır sınavı verdiler. Havuzdaki fotoğrafçı sayısına bile karışmaya kalkmak hele ki sorunu çözmeye değil kâğıtta yazılanı uygulamaya yönelik bakış açısı gerçekten bir sabır sınavına döndü.

■ Partneri olduğumuz UN Women neyse ki Birleşmiş Milletler ‘in en düzgün çalışan birimlerinden birisi. İklim değişikliğinin kadınlara verdiği zararın erkeklerden nasıl kat ve kat daha fazla olduğunu, bunun eşitsizliklerden, çocuk yaşta evliliklere kadar nelere yol açtığını anlatmakta ısrarlılar ve bunu gerçekten çok iyi yapıyorlar.