‘Ben fark ederim’ demeyin! Her 100 kişiden 9’u dolandırılıyor

Global Anti-Scam Alliance’ın (GASA), Outseer iş birliğiyle hazırladığı “Global State of Scams 2026” raporu, siber dolandırıcılığın ulaştığı vahim boyutu gözler önüne serdi.
42 ülkede 59 bin yetişkinle gerçekleştirilen araştırmaya göre, son bir yılda dünya genelindeki yetişkinlerin yüzde 64’ü dolandırıcılık girişimiyle karşılaştı, yüzde 9’u ise maddi kayıp yaşadı. Üstelik para kaybedenlerin yüzde 51’inin bu tuzağa birden fazla kez düşmesi dikkat çekti.
Yaşanan kayıpların günlük yaşam ve aile ilişkileri üzerindeki etkisini de ortaya koyan raporda, mağdurların yüzde 16’sı kira ve gıda gibi en temel ihtiyaçlarını karşılayamadığını, yüzde 20’si ise ev içi huzursuzluğun ve gerginliğin arttığını bildirdi.
Alışveriş ilk sırada
Rapora göre insanların en sık etkileşime girdiği yöntemlerin başında alışveriş, yatırım ve beklenmedik para vaatleri içeren dolandırıcılıklar yer aldı. Bölgesel verilere bakıldığında ise Afrika’daki yetişkinlerin yüzde 21’inin dolandırıcılık nedeniyle para kaybettiği görüldü. Bu oran, yüzde 9 olan küresel ortalamanın iki katını aştı.
‘Tuzaklar ikna ediciydi’
Araştırmaya katılan her 10 yetişkinden yaklaşık 7’si (yüzde 69), bir dolandırıcılığı fark edebileceğinden emin olduğunu belirtti. Ancak bu yüksek özgüvene rağmen girişimle karşılaşanların yüzde 55’i dolandırıcılarla etkileşime girdi; etkileşime girenlerin yüzde 26’sı ise parasını kaptırdı. Mağdurların her üçünden biri, karşılaştıkları senaryonun son derece ikna edici ve gerçekçi görünmesi nedeniyle tuzağa düştüklerini ifade etti.
Ruh sağlığınıbozuyor
Maddi kaybın psikolojik ve sosyal yıkımı da rakamlara yansıdı. Parasını kaptıranların yüzde 69’u yaşadığı olayın ruh sağlığını orta veya yüksek düzeyde olumsuz etkilediğini, yüzde 20’si ise aile içi gerginliğin arttığını aktardı. Öte yandan tüketicilerin yüzde 71’i, bankaların şüpheli ve yüksek tutarlı işlemleri müşteriden izin almadan doğrudan engellemesini desteklediğini belirtti.
‘Yaş ve statü fark etmiyor’
Dolandırıcılığın dünya genelinde büyüyen bir sorun haline geldiğini belirten Avukat Zeki Bulgan, yöntemlerin son yıllarda ciddi biçimde değiştiğine dikkat çekti. İnternet, sosyal medya, e-posta ve telefon üzerinden farklı kimliklerle vatandaşlara ulaşıldığını ifade eden Bulgan, “Kendisini polis, jandarma, savcı, banka ya da sigorta çalışanı olarak tanıtan kişilerle karşılaşılabiliyor. Yaş ve statü fark etmiyor, herkes bu tuzağa düşebilir” dedi.
‘Acele ettirerek baskı kuruyorlar’
Dolandırıcıların insanları paniğe sürükleyerek sağlıklı karar vermelerini engellediğini söyleyen Avukat Zeki Bulgan, “Çok acil bir operasyon olduğu, işlemin yarım saat içinde yapılması gerektiği veya bugün son gün olduğu söylenerek kişi aceleye getiriliyor. ‘Hesabınız terör örgütleri tarafından kullanılıyor, güvenceye almak için şu IBAN’a para gönderin’ gibi ifadelerle korku yaratılıyor. Amaç, kişinin sakin düşünmesini engellemek. Böyle bir baskı altında asla para göndermemek, kişisel bilgileri paylaşmamak ve durup düşünmek gerekiyor” diye konuştu.
‘Temkinli ve sakin olun’
Görüşme esnasında kurbanın başkalarıyla iletişim kurmasının da bilinçli olarak engellendiğini aktaran Bulgan, sözlerini şöyle tamamladı: “’Telefonu kapatmayın, başka kimseyi aramayın’ ifadeleri psikolojik baskının bir parçası. Böyle bir durumda önce görüşmeyi sonlandırın. Sakinleşin, gerektiğinde bir yakınınıza danışın. Ardından aradığını söyleyen kurumun telefon numarasına bağımsız olarak ulaşıp durumu doğrulayın. Karşınızdaki kişinin bütün sorularına o anda cevap vermek zorunda değilsiniz. Temkinli davranmak ve acele etmemek atılacak en önemli adım.”
Sende Yorum yap