Astronomlar tarihin en büyük gezegen yuvasını keşfetti: Dracula’nın Chivito’su

. Yazar - Kimbilir Editör 2 Ocak 2026 Cuma

Astronomi dünyası, alışılmışın çok ötesinde bir keşifle karşımıza çıktı. Dünya’dan yaklaşık 1.000 ışık yılı uzaklıkta bulunan genç bir yıldızın etrafında dönen devasa bir öngezegen diski, astronomların bugüne kadar gördüğü en büyük gezegen doğum alanı, yuvası olarak tanımlanıyor. Bu disk yalnızca boyutlarıyla değil, sergilediği tuhaf ve asimetrik yapısıyla da bilim insanlarını şaşkına çevirmiş durumda.

Yaklaşık 640 milyar kilometre genişliğe sahip olan bu disk, Güneş Sistemi’nin tamamından yaklaşık 40 kat daha büyük. Aslında ilk kez 2016 yılında tespit edilen yapı, şimdiye dek detaylı şekilde görüntülenememişti. NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu, bu kozmik canavarı ilk kez görüntüleyerek gezegen oluşumuna dair çarpıcı ayrıntıları ortaya çıkardı.

Yeni Hubble görüntüleri, diskin beklenenden çok daha hareketli ve düzensiz bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor. Diskten yukarı ve aşağı doğru uzanan ince gaz ve toz iplikleri, normal şartlarda görülmesi beklenen sınırların çok ötesine taşmış durumda. Daha da ilginci, bu uzantıların neredeyse tamamı diskin yalnızca bir tarafında yoğunlaşıyor.

Araştırma ekibi, bu sıra dışı yapıya oldukça dikkat çekici bir isim verdi: “Dracula’nın Chivito’su.” İsim, araştırmacılardan birinin Transilvanya kökenli olmasına (Drakula göndermesi), diğerinin ise Uruguay’dan gelmesine (ülkenin meşhur chivito sandviçi) gönderme yapıyor. Disk kenardan bakıldığında, koyu renkli bir orta katman ve üst, alt beyaz gaz tabakalarıyla gerçekten de bir sandviçi andırıyor.

Çalışmanın baş yazarı ve Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nde doktora sonrası araştırmacı olan Kristina Monsch, NASA’ya yaptığı açıklamada, “Bu seviyede detay, öngezegen disklerinde nadiren görülür. Hubble görüntüleri, gezegen beşiklerinin düşündüğümüzden çok daha aktif ve kaotik olabileceğini açıkça gösteriyor” diyor. Monsch’a göre diskin neredeyse tam kenardan görülmesi, bu asimetrik ve puslu yapıları özellikle çarpıcı kılıyor.

Gezegenler, genç yıldızların etrafındaki gaz ve toz disklerinden oluşur. Uzun yıllar boyunca bu disklerin nispeten sakin ve düzenli yapılar olduğu düşünülüyordu. Ancak son araştırmalar, bu varsayımın giderek geçerliliğini yitirdiğini gösteriyor. Dracula’nın Chivito’su da bu tabloyu altüst eden en yeni örneklerden biri.

Diskin yalnızca bir tarafında görülen uzun gaz ve toz uzantıları, sistemin dışından içeri doğru madde akışı ya da çevresiyle etkileşim gibi dinamik süreçlerin bu kozmik sandviçi şekillendirdiğine işaret ediyor.

Güneş Sistemi’nin dev bir kopyası olabilir mi?

Diskin merkezindeki genç yıldız ya da yıldızlar doğrudan gözlemlenemiyor. Araştırmacılar, bu yapının ya tek ve oldukça büyük bir sıcak yıldız ya da ikili bir yıldız sistemi barındırabileceğini düşünüyor. Diskin toplam kütlesi ise Jüpiter’in 10 ila 30 katı arasında. Bu da birden fazla gaz devi gezegenin oluşması için fazlasıyla yeterli malzeme olduğu anlamına geliyor.

Bu yönüyle Dracula’nın Chivito’su, 4.6 milyar yıl önce Güneş Sistemi’nin nasıl göründüğüne dair büyütülmüş bir model gibi kabul ediliyor. Monsch’a göre, bu kadar büyük ve yoğun bir ortamda gezegen oluşumu bazı yönlerden farklılık gösterebilir, ancak temel fiziksel süreçlerin benzer olması muhtemel.

Şimdilik cevaplardan çok soru var. Ancak bilim insanları için Dracula’nın Chivito’su, gezegenlerin nasıl ve hangi koşullarda oluştuğunu anlamak adına eşsiz bir doğal gözlem sunuyor. Hubble’a ek olarak James Webb Uzay Teleskobu gibi araçlarla yapılacak yeni gözlemler, bu tuhaf ve etkileyici yapının sırlarını yavaş yavaş açığa çıkarabilir.