Nedir bu çerez politikası?

. Yazar - Kimbilir Editör 12 Ocak 2026 Pazartesi

İnternette bir siteye girdiğinizde karşınıza çıkan 'çerezleri kabul ediyor musunuz?' sorusu artık günlük hayatın sıradan bir parçası. Çoğumuz okumadan 'kabul et' tuşuna basıyor, sonra da neyi onayladığımızı pek düşünmüyoruz. Oysa çerezler, dijital dünyadaki izimizi doğrudan ilgilendiren küçük ama önemli araçlar.

Çerezler, kısaca, ziyaret ettiğiniz internet sitelerinin cihazınıza bıraktığı küçük dosyalar...

Bu dosyalar sayesinde site sizi hatırlıyor; örneğin dil tercihinizi kaydediyor, sepete eklediğiniz ürünü unutmuyor ve hatta giriş yaptığınız hesabı açık tutuyor. Ancak bazı çerezler yalnızca siteyi çalıştırmakla kalmıyor, internet üzerindeki davranışlarınızı takip ederek size özel reklamlar da sunuyor. İşte çerez politikası tam bu noktada devreye giriyor.

Çerez politikasının temel amacı, kullanıcıya hangi çerezlerin hangi amaçla kullanıldığını açıkça anlatmak ve kullanıcıya bir tercih hakkı tanımak olarak karşımıza çıkıyor. Zorunlu çerezler olmadan çoğu internet sitesi çalışamaz; bu nedenle bu çerezler için ayrıca izin alınması gerekmez. Ancak reklam, pazarlama ve davranışsal analiz amacıyla kullanılan çerezler için kullanıcının açık rızası gerekir. Yani site, sizi izlemek istiyorsa bunu saklamadan söylemeli ve gerçekten 'kabul edip etmediğinizi' sormalıdır.

Peki neden bu kadar önemli? Çünkü çerezler yoluyla toplanan bilgiler, tek başına masum görünse bile bir araya geldiğinde kişisel veri haline gelebilir. Hangi siteleri gezdiğiniz, neye ilgi duyduğunuz, hangi saatlerde internette olduğunuz gibi bilgiler zamanla dijital bir profil oluşturur. Bu profil yalnızca reklam göstermek için değil, bazen kullanıcıyı yönlendirmek veya etkilemek için de kullanılabilir. Avrupa Birliği hukukunda bu risk uzun süredir kabul ediliyor; Türkiye’de de KVKK çerçevesinde benzer bir hassasiyet giderek güçleniyor.

Bir internet kullanıcısı olarak dikkat etmemiz gereken birkaç basit nokta var. Öncelikle, çerez penceresinde yalnızca “tümünü kabul et” değil, “reddet” veya “ayarları düzenle” seçeneklerinin de bulunması gerekir. Kabul etmek kadar reddetmenin de kolay olması hukukun temel beklentisidir. Ayrıca çerez tercihleri sonradan değiştirilebilmelidir; yani verdiğiniz rıza kalıcı bir mahkûmiyet değildir.

Peki site bu seçenekleri sunmazsa ne yapılabilir? Bir internet sitesi kullanıcıya çerezleri reddetme veya tercihler üzerinde kontrol sağlama imkânı tanımıyorsa, bu durum hukuka aykırılık doğurabilir. Böyle bir durumda kullanıcı, öncelikle tarayıcı ayarları üzerinden çerezleri sınırlandırabilir veya engelleyebilir. Bununla da yetinmek zorunda değil. Türkiye’de kişisel verilerin korunmasına ilişkin denetim ve yaptırım yetkisi Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na aittir. Kullanıcılar, rıza almadan ya da eksik bilgilendirmeyle çerez kullanan siteler hakkında Kurum’a şikâyette bulunabilir. Kısacası, çerezler karşısında kullanıcı tamamen çaresiz değildir; dijital dünyada da 'itiraz etme' ve 'kontrolü geri alma' hakkı vardır.

Sonuç olarak çerez politikası, uzun ve sıkıcı bir metin değil; dijital dünyada mahremiyetimizin kısa bir özeti gibidir. Okumadan geçmek kolaydır ama birkaç saniye durup neye izin verdiğimizi bilmek, internette daha bilinçli ve güvenli bir kullanıcı olmamızı sağlar. Dijital çağda özgürlük, bazen sadece bir 'reddet' tuşunu fark edebilmekle başlar.