Tercih ve kayıt sıkıntılı geçiyor

. Yazar - Kimbilir Editör 7 Ağustos 2026 Cuma

LGS yerleştirme sonuçları açıklandı ama hâlâ okulsuz yüz binler var! Kayıtlar devam edecek ve tüm öğrenciler bir liseye kayıt yaptırmak zorunda çünkü liseler de zorunlu eğitim kapsamına giriyor…

LGS’de öğrencilerin 352 bini Anadolu liselerine, 343 bini mesleki ve teknik liselere, 76 bini de imam hatip liselerine yerleşti.

Dikkat çeken önemli bir ayrıntı, imam hatip ortaokullarından mezun olan her iki öğrenciden birisinin imam hatipleri değil diğer liseleri tercih etmesi.

Aynı durum üniversiteye girişte de yaşanıyor; imam hatip ve meslek lisesi mezunlarının öncelikli tercihleri ilahiyat fakülteleri ya da meslek yüksekokulları değil, mezun oldukları alanla hiç ilgisi olmayan bölümler. Bu da sınavlarda bu öğrencileri dezavantajlı duruma düşürüyor ve hem liselere hem de üniversiteye giriş maratonunda bu okullardan mezunlar, diğer liselerin çok gerisinde kalıyor!

MEB, YÖK ve ÖSYM’nin sadece fen ve Anadolu liseleri ile kolejleri koruma anlayışından vazgeçip tüm liselere yönelik olarak sınavlarda daha adil bir soru dağılımı ve yerleştirme sistemi oluşturması artık şart oldu…

Rahatsızlık yaratan konular?

Liselere kayıt aşamasında rahatsızlık yaratan en önemli konulardan bazıları şöyle:

■ Sınavla öğrenci alan Anadolu liselerinin dağılımının nüfusa göre dengesiz olması! “Örneğin 136 bin nüfuslu Gaziemir’de 120 kontenjanla LGS ile girilen bir Anadolu lisesi varken, 520 bin nüfuslu Buca’da 90 kontenjanlı sadece bir nitelikli Anadolu lisesi var. Bu adaletsiz değil mi?”

■ Kayıt sistemi karmaşık. Mademki sınav merkezi yapılıyor, özel devlet tüm okullara da neden merkezi yerleştirme ile kayıt yapılmıyor?

■ Yerel kayıt sistemi de istenen sonucu vermedi. İşte iki somut yakınma: “95 ortaöğretim başarı puanı ile açıkta kaldık. Mahalle okuluna bile yerleşemedik, adrese dayalı kayıt sistemi mağduruyuz. Hani ikametgâh usulsüzlüğü yapanların kayıtları olmayacaktı?..”

“Abbas Bey, yerel yerleştirmedeki sahte adres değişikliklerine dikkatinizi çekmek istiyorum. Puanı 97.5’a fırlayan liseler var. Kayıt alanı yürüme mesafesinde ama onlarca servis kalkıyor bazı okullardan. MEB sadece izlemekle yetiniyor.”

■ Hormonlu notlara yönelik şikâyetler tavan yaptı, MEB nedense tüm bu ayrıntılarla ilgilenmiyor. Araştırılmasının kime ne zararı olabilir ki?

■ En önemli yakınma konularından biri de eve yakın gönül rahatlığıyla gidilecek bir okulun olmaması. En tepedeki öğrenciler bile bu sıkıntıyı yaşıyorsa orta ve alt dilimdeki öğrenciler ne yapacak? Eskiden olduğu gibi her mahalleye eski klasik liselerden açılamaz mı?

Önümüzdeki süreçte üniversiteye girişte ek yerleştirme, liselere girişte de ek tercih ve kayıt dönemleri olacak. Tüm adayların yakından izlemesinde sonsuz yarar var. Hiç umulmadık yeni şanslar doğabilir.

YÖK iddialı ama!..

Bu arada YÖK önümüzdeki öğretim yılına bir hayli iddialı giriyor. Örneğin;

■ Artık 3 yılda mezun olunabilecekmiş!

■ Yabancı öğrenci sayısında Fransa’yı da geçerek dünyada 6. sıraya yükselmiş! 2030 hedefi bir milyon yabancı öğrenciymiş!

■ Yükseköğretim mezunlarının iş gücüne katılım oranı da yüzde 77’ymiş! Bu oran daha da artacakmış!...

İddialı olmak iyi güzel de altını da doldurmak gerekir.

■ Örneğin yabancı öğrencilerin yüzde kaçı gerçek öğrenci?

■ Üniversitelerimize yılda kaç kayıt yapılıyor, kaç mezun veriliyor?

■ Gelen yabancılardan kaçı Avrupa, Amerika, Avustralya, Kanada, Çin ya da Japonya’dan?..

■ Üniversite mezunlarının yüzde kaçı asgari ücretin üzerinde maaş alıyor?

■ Kontenjanlar şişirilirken neden şişirilmişti?

■ Yeni üniversiteler açılmaya devam mı edilecek yoksa diğerlerinin oturması mı beklenecek?

■ Öğrenim süresi azaltılırken eğitimin kalitesi daha dibe vuracak mı?

■ 4 yıl ve üzeri eğitim süresi şartı olan işlere girmede ve özlük haklarında erken mezuniyet nedeniyle bir sorun yaşanacak mı?

■ Bugüne kadar yeterince dikkate alınmayan insan gücü planlaması, üretim ve istihdam odaklı eğitim ve tek tercih dahi almayan bölümler kapatılacak mı?

Özetin özeti: Soru da çok sorun da ama çözüme yönelik açıklamalar sanki tatmin edici düzeyde değil. En azından algı bu yönde. Değiştirmek gerekir...