Üniversitelerde 3 yılda diploma dönemi

. Yazar - Kimbilir Editör 12 Ocak 2026 Pazartesi

OZAN ÖMER KADÜKER/İSTANBUL - Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, isteyen ve başarılı olan öğrencilerin üniversiteyi 3 yılda bitirebilmelerine imkân sağlayacak düzenlemenin gelecek yıl hayata geçirileceğini duyurmuştu. Tıp fakültesinde uygulanmayacak yeni modelin daha çok sosyal bilimler, iletişim, iktisat, işletme ve benzeri alanlarda hayata geçirilmesi öngörülüyor. Esnek bir akademik yapı üzerinde çalışılan modelden Milliyet’in öğrendiği detaylar şöyle:

- “Her biri 12-14 hafta sürecek, yılda toplam 3 sömestr uygulanacak. Üçüncü sömestr yaz okulu kapsamında planlanacak ancak tüm yaz dönemini kapsamayacak; eğitim-öğretim yılı ağustos ayından önce tamamlanacak.
- Derslerin niteliği artırılacak. Bilgi aktarıcı sınıf tipi anlatımı yerine aktif öğrenme ve proje tabanlı öğretim ön plana çıkacak. Teorik yerine, daha çok uygulamalı eğitim verilecek.
- Esnek, rekabetçi, sürdürülebilir ve uluslararası düzeyde uyumlu bir model olacak.”

ESNEK KARİYER İMKÂNI

YÖK’ün bu modelleöngördüğü kazanımlar ise şöyle:

- “Model, üniversitelerin uluslararası rekabet gücünü artıracak, öğrenci hareketliliğini güçlendirecek, dijital ve yeşil dönüşüm süreçlerinde yetkin insan kaynağı yetiştirilmesine katkı sunacak ve mezunların iş piyasasındaki uyumunu hızlandıracak.
- Üniversitelerde öğrencilerin erken dönemde araştırma yapabilmesini, proje geliştirebilmesini ve sektörle temas kurabilmesini sağlayacak yeni bir akademik ekosistemin kurulmasına imkân sağlayacak.
- Türk öğrencilerin yurt dışındaki yüksek lisans programlarına kabulünü kolaylaştıracak, Erasmus ve ortak diploma programlarını artıracak, Türkiye’nin uluslararası akademik görünürlüğünü güçlendirecek.
- Öğrenciler, daha erken istihdama katılabilecek ve esnek kariyer yollarına sahip olacak.”

DÜNYADA NASIL?

Avrupa ve birçok ülkede lisans eğitimi 3 yıl, yüksek lisans 2 yıl olarak yapılandırılıyor. Ülkelere göre uygulamalar şöyle:

İngiltere: 3 yıllık lisans modeli, lise düzeyindeki A-level sistemiyle sağlanan erken uzmanlaşma üzerine kurulu; öğrenciler 16-18 yaş arasında yalnızca 3-4 ders alarak üniversitede okuyacakları alanın temelini oluşturuyor.

Almanya: Lisans programı altı dönem ve toplam 180 AKTS’ten oluşur; birinci yıl kuramsal temeller ve disipline giriş dersleri, ikinci yıl yöntem ağırlıklı eğitim ve teorik derinleşme, üçüncü yıl ise uzmanlaşma modülleri, ileri seminerler ve bitirme tezi ile tamamlanır.

Hollanda: Hollanda’nın üç yıllık lisans modeli, 180 AKTS yapısı ve teori-uygulama bütünleşmesini çok erken başlatan yaklaşımıyla öne çıkıyor.

İtalya, İspanya, Portekiz: Üç yıllık lisans modeli yükseköğretimin temel standart yapısı hâline getirilmiş durumda. Portekiz’de üç yıllık lisans + iki yıllık yüksek lisans modeli yaygın olarak uygulanmakta.

Avustralya: Üniversitelerinin büyük çoğunluğu üç yıllık lisans modelini benimser. Üç yıllık lisansın ardından isteyenler için bir yıllık “Honors” programı bulunur.

Singapur: Sosyal bilimlerde lisans eğitimi üç yıl sürer ve müfredat oldukça sıkıştırılmıştır.

ABD: Standart lisans süresi dört yıl. Son dönemde hızlandırılmış üç yıllık programlar yaygınlaşmakta.

Japonya: Eğitim genel olarak dört yıl sürse de, bazı seçkin üniversiteler yüksek başarı gösteren öğrenciler için üç yıllık hızlandırılmış programlar sunuyor.