ABD Tahranda yazı tura oynayacak! Casus uçağı İran kıyılarında

. Yazar - Kimbilir Editör 15 Ocak 2026 Perşembe

İran’da hayat pahalılığı sebebiyle 28 Aralık’ta Tahran’daki Kapalı Çarşı’da başlayan daha sonra rejim karşıtlığına dönüşerek tüm ülkeye yayılan protesto gösterileri artarak devam ediyor. 18’inci gününe girilen protestolarda ise bilanço korkunç seviyelere yükseldi.

ÖLÜ SAYISI ARTIYOR... TABLO KORKUNÇ

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bin 550'ye çıktığını bildirdi.

Devam eden olaylarda 1134 kişinin yaralandığı ve 18 bin 434 kişinin de gözaltına alındığı belirtildi.

'DIŞARI ÇIKMAK İÇİN ÖLMEK İSTİYOR OLMANIZ GEREK'

BBC Farsça Servisi’ne konuşan görgü tanıkları ise, dünyanın İran’da gerçekten neler yaşandığını tasavvur etmenin zor olduğunu ve şu ana kadar uluslararası medyanın bildirdiği ölü sayısının, tahminlerin sadece bir kısmını yansıttığını söylüyor. BBC’ye konuşan İranlı bir gazeteci ise "Şu anda dışarı çıkmak için ölmek istiyor olmanız gerek" diye konuştu.

ABD CASUS UÇAĞI İRAN KIYILARINA UÇUYOR

Flightradar'dan edinilen bilgilere göre gece saatlerinden itibaren Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Abu Dabi'den havalanan ABD Deniz Kuvvetleri'ne ait MQ-4C Triton tipi insansız casus uçağı, İran'ın güney kıyı şeridini boydan boya kat eden bir gözetleme uçuşu gerçekleştirdi.

OPERASYON NE ANLAMA GELİYOR?

ABD’ye ait MQ-4C Triton insansız hava aracının İran kıyıları yakınındaki uçuşu, askeri çevrelerde psikolojik baskı ve istihbarat toplama amacı taşıyan bir hamle olarak değerlendirildi.

Askeri uzmanlar, Triton’un bu faaliyetinin rutin bir devriye uçuşu olmadığını belirterek, uçağın pilotsuz şekilde 30 saatten fazla havada kalabildiğini ve gelişmiş sensörleriyle hedefleri tespit edip sınıflandırabildiğini vurguladı. Gece saatlerinde radarlar tarafından tespit edilebilen bir gözetleme uçağının İran kıyı şeridi boyunca uçmasının, Tahran’a yönelik caydırıcı bir mesaj niteliği taşıdığı ifade edildi.

Uzmanlara göre uçuşun bir diğer amacı, olası bir askeri müdahale öncesinde İran’ın hava savunma sistemlerinin, özellikle Rus yapımı S-300’lerin tepkisini ölçmek ve güncel hedef verilerini toplamak. Bu tür faaliyetlerin, sahadaki askeri kapasiteye ilişkin istihbaratın güncellenmesine katkı sağladığı kaydedildi.

'YAZI TURA'

Beyaz Saray'a yakın kaynaklara göre, kamuoyu önünde sergilediği tehditkar tavıra rağmen Trump özel görüşmelerde karasız görünüyor. Washington Post’un haberine göre bazıları ABD Başkanı’nı Haziran ayındaki bombalamalardan öncekinden daha az coşkulu olarak tanımlarken, bir diğeri İran'a saldırma durumunu "yazı tura atma" olarak nitelendirdi.

TRUMP'IN HEDEF LİSTESİ

Konuyla ilgili bilgi sahibi eski bir ABD yetkilisine göre, Trump geçen hafta askeri seçenekler ve bir dizi başka senaryo hakkında bilgilendirildi. Bunlar arasında İran hükümetinin altyapısına yönelik siber saldırılar, İran'ın protestocuların iletişimini engellemesine karşı önlemler ve İran'ın baskıcı güvenlik servisleriyle bağlantılı hedeflere yönelik saldırılar yer alıyor.

Yönetimin şu anki düşünce tarzına aşina olan bir kişi, "Yönetimin, misilleme riskine girmeden tam teşekküllü bir askeri saldırı düzenleyebilecek bölgede yeterli kaynağı yok" dedi. Kaynak, "Venezuela'yı desteklemek için kaynaklarımızın büyük bir kısmını Centcom'dan çekmek zorunda kaldık" ifadelerini kullandı.

WP’nin haberine göre tüm bunlara rağmen seçenekler mevcut. Yakınlarda uzun menzilli füzeler ateşleyebilecek birden fazla muhrip bulunuyor ve muhtemelen balistik füze denizaltıları da devrede.

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, Operation Midnight Hammer sırasında ABD’den havalanıp 36 saat kesintisiz uçarak İran’ı vuran B-2 hayalet bombardıman uçakları gibi beklenmedik platformları kullanmaya istekli olduğunu gösterdi.

'DOĞRU RAKAMLARI ÖĞRENİP ONA GÖRE HAREKET EDECEĞİZ'

ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki protestolara ilişkin, "Çok kötü şeyler oluyor" dedi. Trump, "Ölüm olaylarıyla ilgili doğru rakamları alacağız. Ona göre hareket edeceğiz" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, Michigan eyaletinde Detroit Ekonomi Kulübü'ndeki konuşmasının ardından Washington'a dönüşü sırasında Joint Base Andrews Hava Üssü'nde gazetecilerine sorularını cevapladı. Trump, İran'da yaşanan can kayıplarına ilişkin güncel istihbarat raporlarını beklediklerini ve Beyaz Saray'da bu doğrultuda acil değerlendirmeler yapılacağını söyledi.

KÖRFEZ ÜLKELERİ TRUMP’I İKNA ÇABASINDA

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ismini paylaşmak istemeyen kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Körfez ülkeleri Trump yönetimini İran'a yönelik olası bir saldırıdan vazgeçirmeye çalışıyor.Suudi Arabistan, Washington'u İran'a müdahale etmemesi için ikna etme çabalarına öncülük ediyor.

‘PETROL PİYASALARI SARSILIR’

Körfez ülkelerinden yetkililere göre, Suudi Arabistan, Umman ve Katar, İran'a yönelik olası bir saldırının, petrol piyasalarını sarsacağı ve nihayetinde ABD ekonomisine de zarar vereceği konusunda Trump yönetimini uyarıyor.

Körfez ülkeleri, olası saldırıların, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerlerinin seyrini aksatmasından ve oluşabilecek bölgesel istikrarsızlıklardan endişe ediyor.

Suudi yetkililere göre, Riyad yönetimi, İran'a olası bir çatışmaya karışmayacakları ve ABD'nin hava sahalarını saldırılar için kullanmasına izin vermeyeceklerini garanti etti.

Beyaz Saray'dan yetkililere göre Trump, İran'a karşı atılacak adımlara ilişkin henüz nihai bir karar vermedi. Trump'ın, izleyeceği yolu belirlemek üzere danışmanlarıyla görüşmeler yaptığı ve olası seçenekleri değerlendirdiği belirtildi.Yetkililere göre, masadaki seçenekler arasında İran'a ait tesislere saldırılması, siber saldırılar, yeni yaptırımlar ve rejim karşıtı sosyal medya hesaplarını desteklemek yer alıyor.

‘YARDIM YOLDA’

ABD Başkanı Trump, Truth Social'den dün yaptığı paylaşımda, "İranlı vatanseverler, protestolara devam edin, kurumlarınızı ele geçirin! Katillerin ve istismarcıların isimlerini kaydedin. Çok ağır bir bedel ödeyecekler. Protestocuların anlamsızca öldürülmesi durana kadar İranlı yetkililerle yapılan tüm görüşmeleri iptal ettim, yardım yolda" ifadelerini kullandı.

‘İDAMLAR GELİRSE ÇOK SERT ÖNLEMLER ALACAĞIZ’

ABD Başkanı Donald Trump, İran'da devam eden protestolarda bazı göstericilerin idam edilebileceğine yönelik haberlere ilişkin, "Asılma olayından haberim yok. Eğer onları asarlarsa, bunun karşılığında bazı şeyler göreceksiniz. Eğer böyle bir şey yaparlarsa çok sert önlemler alırız." dedi.

‘PROTESTOLARA DEVAM’

ABD Başkanı Donald Trump, İran'da devam eden gösterilerde çok sayıda göstericinin hayatını kaybettiğini belirterek, "Tüm İranlı vatanseverlere sesleniyorum: Protestolara devam edin, mümkünse kurumlarınızı ele geçirin ve sizi istismar eden katillerin ve istismarcıların isimlerini kaydedin." dedi.

İNGİLİZ MEDYASI TAHRAN İÇİN 4 SENARYOYU AÇIKLAMIŞTI

ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki hükümet karşıtı protestolara yönelik kanlı müdahalenin ardından Tahran rejimine karşı "çok güçlü seçenekleri" değerlendirdiğini açıkladı.ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki hükümet karşıtı protestolara yönelik kanlı müdahalenin ardından Tahran rejimine karşı "çok güçlü seçenekleri" değerlendirdiğini açıkladı.

İngiltere merkezli The Telegraph'ın yayımladığı analizlere göre, Beyaz Saray’ın masasında askeri saldırılardan siber operasyonlara kadar dört temel senaryo bulunuyor.

Senaryolardan ilki, rejime mesaj göndermek amacıyla Devrim Muhafızları (IRGC) üsleri veya füze tesislerine yönelik sınırlı saldırılar düzenlenmesi olarak gösterildi. Geçtiğimiz Haziran ayında İsrail’in Tahran’daki İstihbarat Bakanlığı’nı vurmasına benzer bir "nokta operasyonu" ile rejimin geri adım atması hedefleniyor. Ancak uzmanlar, bu hamlenin "yetersiz" görülmesi halinde caydırıcılığını yitirebileceği uyarısında bulundu.

İkinci senaryo ise, güvenlik güçlerinin protestocuları öldürmesini tamamen durdurmak veya rejimi sarsmak için daha geniş çaplı bir harekat planı. Seçenek, sadece bakanlık binalarını değil, ülke genelindeki Besic milis noktalarını ve iletişim merkezlerini de kapsıyor. Fakat bu çapta bir operasyon için ABD’nin bölgeye ciddi bir askeri yığınak yapması ve Basra Körfezi’ne uçak gemisi göndermesi gerekeceği belirtildi.

HAMANEY'E SUİKAST İHTİMALİ

Üçüncü ve en dikkat çeken senaryolardan biri ise, Hamaney'e suikast veya alıkoyma olarak gösterildi. Venezuela Devlet Başkanı Maduro’nun kaçırılması operasyonundaki başarıdan cesaret alan bazı danışmanların, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alma seçeneğini tartıştığı iddia edildi.

Dördüncü senaryo ise, bölgesel bir savaştan kaçınmak isteyen Trump için "kinetik olmayan" en güçlü seçenek olarak da gösterilen siber saldırılar. Bu plan, rejimin iletişim ağlarını felç etmeyi ve Elon Musk’ın Starlink terminalleri aracılığıyla İran halkına kesintisiz internet sağlamayı içeriyor. Böylece eylemcilerin koordinasyonu güçlendirilirken, devlet propagandası engellenmiş olacak.

AV TÜFEĞİ, KESİCİ ALET...

İran Adli Tıp Kurumu Başkanı Abbas Mescidi Arani, hayatını kaybeden çoğu protestocunun silahlı teröristler tarafından kesici aletlerle hayati organları hedef alınarak veya yakın mesafeden av tüfeğiyle vurularak öldürüldüğünü açıkladı.

İRAN'IN KOMŞULARI KARIŞIKLIK HAKKINDA NE DİYOR?

AFP'den edinilen bilgilere göre İsrail, İran’daki protestoculara açık destek verirken doğrudan müdahaleye işaret etmeden olası bir rejim değişikliğine dair iyimserliğini dile getirdi. Başbakan Binyamin Netanyahu ve Dışişleri Bakanı Gideon Saar, protestocuların cesaretini överken, İsrail ordusu gelişmeleri izlediğini ve savunma amaçlı teyakkuzda olduğunu açıkladı.

Suudi Arabistan, 2023’te İran’la diplomatik ilişkileri yeniden kurmasının ardından gerilimin tırmanmasına mesafeli yaklaşıyor. Riyad, İran’da rejimin tamamen çökmesinin kaos yaratabileceği endişesiyle ABD’nin askeri müdahalesine karşı lobi faaliyetleri yürütüyor.

BAE son yıllarda İran’la yumuşama politikası izlerken, Katar hem ABD hem İran’la temaslarını sürdürüyor. Katar yönetimi, ABD-İran geriliminin tırmanmasının bölge için “felaket sonuçlar” doğurabileceği uyarısında bulundu.

Irak, krize doğrudan dahil olmak istemediğini ve diplomasiye öncelik verilmesinin önemli olduğunu belirtti. Uzmanlara göre olası bir ABD-İran çatışması Irak’ı doğrudan etkileyebilir, ancak Bağdat’ın bu süreçteki en büyük gücü taraflarla diyalog kurabilmesi.

'KAMUYA AÇIK ŞEKİLDE' YARGILANACAKLAR

İran Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, protesto gösterilerinin "bazı faillerinin" kamuya açık şekilde yargılanması için çalıştıklarını bildirdi.

WITKOFF VE PEHLEVİ TEMASI

Bu arada ABD merkezli Axios haber sitesi de, Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un hafta sonu ABD’de sürgünde olan devrik İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu muhalif Rıza Pehlevi ile gizlice görüştüğünü iddia etti.

DIŞİŞLERİ HAKAN FİDAN VE ARAKÇİ GÖRÜŞTÜ

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan son 24 saatte ikinci kez İranlı mevkidaşı Arakçi ile telefonda görüştü.Fidan ile Arakçi'nin telefon görüşmesinde, İran'daki son gelişmeler ele alındı.

‘İRAN’I DERHAL TERK EDİN’

ABD'nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, ABD vatandaşlarından Washington yönetiminin “yardımına ihtiyaç duymadan İran'dan çıkış planı yapmaları" istendiAçıklamada, ülkede devam eden gösterilere ve güvenlik risklerine işaret edilerek, "İran'dan hemen ayrılın. Ayrılamıyorsanız, evinizde ya da başka bir güvenli binada emniyetli bir yere geçin." ifadeleri kullanıldı.

PEHLEVİ: ÇOK AZ ZAMANINIZ KALDI

Devrik İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin en büyük oğlu olan sürgündeki Rıza Pehlevi, İran'daki protestoculara mücadeleye devam etme çağrısı yaparak, "Muhtemelen ABD Başkanı Donald Trump’ın mesajını duymuşsunuzdur. Yardım yolda" dedi. Pehlevi, İran askerlerine ise, "Çok az zamanınız kaldı. En kısa sürede halkın safına katılın" çağrısında bulundu.

ABD'NİN İRAN'A SALDIRI İHTİMALİ NE?

Amerikan medyası, Trump yönetiminin İran'a müdahale senaryolarını netleştirdiğini ve 13 Ocak'ta Trump'a bu konudaki olası planlara ilişkin brifing verileceğini duyurdu.

⁠WSJ ve Axios'a göre, masada, 3 kritik seçeneğin olması bekleniyor.

Birincisi; İran'ın askeri ve sivil altyapısına yönelik "gizli siber silahların" (secretive cyber weapons) devreye sokulması.

İkincisi; Starlink Operasyonu. Sadece uyduyu açmak değil, Starlink terminallerinin (donanım) fiziki olarak İran içine sokulması. Bu, ABD'nin İran'ın "dijital egemenliğini" fiilen ihlal etmesi anlamına geliyor.

Üçüncüsü; Askeri hedeflere hava saldırısı masada dururken Axios'a konuşan yetkililer, şimdilik ağırlığın "kinetik olmayan" (siber/ekonomik) seçeneklerde olduğunu belirtiyor.

CNN ve NYT'ye göre ise ⁠Pentagon'un İran'a saldırılarda bazı çekinceleri var.

ABD'li bazı yetkililer, askeri saldırının İran halkını "bayrak etrafında birleştirebileceğinden" ve protestoları zayıflatabileceğinden endişe ediyor.

Üst düzey bir askeri yetkili, olası bir İran misillemesine karşı bölgedeki ABD savunmasını tahkim etmek için komutanların "daha fazla zamana" ihtiyacı olduğunu dile getirdi.

İran yönetimi, ülkeye askeri saldırı durumunda bölgedeki ABD üsleri ve gemilerinin meşru hedef olacağını duyurmuştu.

İRAN'DA GÖSTERİLER NASIL BAŞLADI?

İran'da döviz kurunun ulusal para birimi karşısındaki yükselişi, ekonomik sorunları arttırdı. Piyasalarda belirsizlik ve durgunluk ekonomik yönden zor günler geçiren Tahran esnafının protestolarına neden oldu.

‘REJİMİN GÜNLERİ SAYILI’

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İran rejiminin ancak şiddet yoluyla iktidarda kalabileceği için dünyanın bu rejimin ‘son günlerini’ gördüğünü söyledi. İki günlük ziyaret için bulunduğu Hindistan’da gazetecilere konuşan Merz, “Bir rejim ancak şiddet yoluyla iktidarda kalabiliyorsa, fiilen sona ermiştir. Bence şu anda bu rejimin son günlerine ve haftalarına tanık oluyoruz” ifadelerini kullandı.

“Halk artık bu rejime karşı ayaklanıyor” diyen Merz, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul’un, mevkidaşlarıyla ülkede meşru bir hükümete geçişin gerçekleşebilmesi için yakın temas halinde olduğunu da ifade etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de sosyal medya hesabından Merz’e verdiği yanıtta Almanya’nın insan hakları konusundaki sicilini eleştirerek Alman hükümeti belki de ‘insan hakları’ konusunu ele almak için en kötü konumda olanıdır. Merz’in Gazze’de 70 bin Filistinlinin toplu katliamına verdiği tam destek hakkında söyleyecek neyi var?” diye konuştu.