Cezaevleri karanlıktan aydınlığa dönüşüyor!

Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda dönüşüm hikayelerine tanıklık ettiğimiz hükümlü ve tutuklu kadınlar, cezaevlerinin; suçluların cezalarını çekerken, aynı zamanda karanlıktan aydınlığa ulaşmalarına imkan sağlayan mekanlara dönüştüğünü de gösteriyor. Sadece burada da değil, Türkiye genelindeki ceza infaz kurumlarında yıllardır yürütülen eğitim, mesleki üretim ve rehabilitasyon çalışmaları, hayatlarını çok daha iyi koşullarda geri kazanmak isteyenler için bir şansın var olabildiğini ortaya koyuyor.

‘Başlangıç oldu’
13 aydır hükümlü olan 30 yaşındaki S.A. da işlediği suçtan 18 yıl ceza aldığını söylüyor. S.A. cezaevinde yarım bıraktığı liseyi tamamladığını şimdi ise üniversitede Halkla İlişkiler ve Reklamcılık okuduğunu söylüyor. S.A., “Burası belki de benim için bir başlangıç olur. Yaptığım şeyin doğru olmadığını bile bile yapıyordum. Günün birinde sonumun böyle olacağı belliydi. Şimdiyse bir taraftan cezamı çekiyorum bir taraftan ise kendim için ne yapabilirim diye düşünüyorum. Yarım bıraktığım liseyi tamamlamak benim için başlangıç oldu” diyor.
‘8 yıldır cezaevinde’
Brezilyalı 27 yaşındaki hükümlü uyuşturucu ticareti suçundan 26 yıl ceza alan M.S, 8 yıldır cezaevinde bulunuyor. Kuruma girdiğinde henüz 19 yaşında olduğunu söyleyen M.S., “Hayatımın en güzel yıllarını burada geçirdim” diyor. Eğitimine cezaevinde sıfırdan başlamış, şu anda ilkokul üçüncü sınıfta okuyor. Ailesi Brezilya’da yaşayan M.S., ailesiyle yalnızca telefonla görüşebildiğini, ziyaretine kimsenin gelmediğini anlatıyor. Tekstil atölyesinde çalışarak para kazanmaya çalıştığını söyleyen M.S, “Hayatım bu şekilde devam ediyor, çok pişmanım. Brezilya’da fizik okuyordum ve şu an 4 dil biliyorum. Burada ilkokulu bitirince cezam bitene kadar üniversiteye de başlamış olurum” diyor.
‘Dışarıda bırakamazdım’
Konuştuklarımız arasında eğitimine devam eden en yaşlı isim ise 50 yaşındaki A.İ. İşlediği suçtan 13 yıl 9 ay ceza almış ve yaklaşık 5 yıldır cezaevinde hükümlü. İlkokul mezunu olduğunu belirten A.İ. cezaevinde ortaokulu tamamlamış. Şu anda ise lise eğitimine devam ediyor. Okumayı çok sevdiğini vurgulayan A.İ, “Keşke dışarıda olabilseydim. Burası ‘Allah kimseyi düşürmesin’ denilen yerlerden biri” diyor. Cezaevinde geçirdiği sürenin zor olduğunu anlatan A.İ, bu sürecin hayatında bir kırılma noktası yarattığını da söylüyor. Yıllarca uyuşturucu kullandığını ifade eden A.İ, cezaevinde bu bağımlılıktan kurtulduğunu dile getirerek şunları söylüyor: “Dışarıda olsaydım kullanmaya devam ederdim. Yakalanmasaydım hâlâ içiyor olurdum.”

“Çok pişmanım”
Tutuklu olan 25 yaşındaki B.A.’da, 12 yıl hapis cezası ile yargılandığını söylüyor. Yaptıklarından dolayı pişman olduğunu söyleyen B.A, Ailemi üzdüğüm ve kendime bunları yaşattığım için çok pişmanım. Burada günleri bir şekilde değerlendirmem lazım. Ben de yarım bıraktım liseye yeniden başladım, şu an liseyi okuyorum. Liseyi bitirdikten sonra da üniversiteye gitmeyi planlıyorum.”
77 bini aşkın kişi eğitim görüyor
Ceza infaz kurumlarındaki eğitimden meslek edindirmeye, psikososyal destekten bağımlılıkla mücadeleye uzanan çok boyutlu bir rehabilitasyon sürecinin sahadaki karşılığı ise güncel verilerle net biçimde ortaya konuyor.
*İnfaz kurumlarında her kademede eğitim-öğretim imkânı sunulurken, kurumlarda 972 öğretmen görev yapıyor, 77 bin 863 hükümlü ve tutuklu eğitim programlarına katılıyor. Açılan kurslar sayesinde 2024’te 3.575, 2025 yılında 5.191 kişi okuma-yazma öğrendi. Ortaokul ve lise düzeyinde eğitim görenlerin sayısı 65 bin 639’ye ulaşırken, 10 bin 280 kişi üniversite eğitimine devam ediyor. Ayrıca 35 yüksek lisans ve 13 doktora öğrencisi yükseköğrenimlerini sürdürüyor.
Binin üzerinde kursiyer
Milli Eğitim Bakanlığı ile iş birliği kapsamında ülke genelindeki 67 Adalet Mesleki Eğitim Merkezinde 1.636 hükümlü ve tutuklu eğitim alıyor, bugüne kadar 17.244 kişiye kalfalık, ustalık ve usta öğreticilik belgesi verildi. Diğer yandan 6 Çok Programlı Anadolu Lisesinde 260 kişi eğitim görüyor; ceza infaz kurumlarında 2025 yılında 16.100 halk eğitim kursu yürütülürken 235 bini aşkın kursiyer bu kurslarda eğitim alıyor.

976 vaiz, 145 hafız
Eğitim faaliyetleri, manevi rehberlik hizmetleriyle de destekleniyor. Diyanet İşleri Başkanlığı iş birliğiyle yürütülen çalışmalarda ceza ve infaz kurumlarında 976 vaiz görev yaparken, hafızlık çalışmalarında 145 hafız bulunuyor.
Rakamlarla Bakırköy Cezaevi
■ 77 bin 863 hükümlü ve tutuklu eğitim alıyor.
■ 5 bin 191 kişi okuma-yazma öğrendi.
■ 65 bin 639 kişi ortaokul ve lise eğitimi aldı.
■ 10 bin 280 kişi üniversite eğitimine devam ediyor.
Bağımlılıkla mücadelede yeni model
Uyuşturucu madde bağımlılığıyla mücadelede ise profesyonel kadrolarla yapılandırılmış Rehberlik ve Rehabilitasyon İnfaz Kurumları üzerinden etkin bir iyileştirme modeli yürütülüyor. İlk adım olarak Adana Rehberlik ve Rehabilitasyon Kapalı İnfaz Kurumu 30 Ekim 2024’te, Adana Rehberlik ve Rehabilitasyon Açık İnfaz Kurumu ise 15 Ağustos 2025’te hükümlü kabulüne başladı. Bakanlık, bu modelin önümüzdeki dönemde Adana Suluca Açık, Bolu ve Bakırköy Kadın Ceza İnfaz Kurumlarında da hayata geçirileceğini bildiriyor. Ayrıca Yargı Reformu Strateji Belgesi doğrultusunda, rehabilitasyona uygun müstakil infaz kurumlarının yaygınlaştırılacağı; bağımlılıkla mücadeleyi esas alan “bütüncül iyileştirme” yaklaşımının güçlendirileceği kaydediliyor.
‘Üretimin hiç durmadığı fabrika’
İnfaz sonrası hayata uyumu güçlendiren en kritik başlıklardan biri olan meslek edindirme ve üretim faaliyetleri, İşyurtları Kurumu aracılığıyla yürütülüyor. “Üretimin hiç durmadığı bir fabrika” düzeniyle çalışan 377 İşyurdu Müdürlüğü bünyesinde 200’den fazla iş kolunda ve 4 bin atölye/tesiste faaliyet sürdürülüyor. Bu tesislerde her yıl ortalama 70 bin hükümlü ve tutuklu çalışarak mesleki beceri kazanıyor. İşyurtları, sorumluluk bilinci ve iş disiplini kazandırıyor.
1 milyon 500 binin üzerinde bireysel görüşme
Rehabilitasyonun önemli ayaklarından biri olan psikososyal destek hizmetlerinde de yüksek bir kapasiteye ulaşıldı. 2025 yılında 1 milyon 500 binin üzerinde psiko sosyal bireysel görüşme yapılarak hükümlü ve tutukluların iyi hâl süreçleri kesintisiz takip edildi. Hükümlü ve tutuklu aileleriyle 54 bin 363 görüşme gerçekleştirilirken, 2.033 grup oturumu düzenlendi ve 22 bin 083 kişi bu çalışmalara katıldı. Sosyo-kültürel ve sportif faaliyetlere ise 2 milyon 400 binin üzerinde katılım sağlandı. Bağımlılıkla mücadele kapsamında ise bireysel/grup görüşmeleri, seminer ve konferanslarla bugüne kadar 270 bin 852 kişiye ulaşıldı; ayrıca aile seminerleriyle 6.074 aile ile görüşme yapıldı. BİTTİ
Categories: Cezaevleri karanlıktan aydınlığa dönüşüyor!
Sende Yorum yap