İçimize kadar sızan tehlike!

AHENK BAYAZIT / İSTANBUL - Tüm dünyanın bir sorunu haline gelen sahte ürün ticareti Türkiye’de tehlikeli boyutlara ulaştı. Türkiye’nin sahte ürünlere maruz kalma konusunda dünyada 3. sırada yer aldığı ifade edilirken bu ürünlerin başında ayakkabı, kozmetik, oyuncak geliyor.
Son günlerde tüketicilerin en önemli gündemini sahte ve sağlıksız ürünlere maruz kalmak oluşturuyor. Öyle ki giyimden aksesuara, sağlık ve kozmetikten çocuk oyuncaklarına kadar pek çok kategoride sahte veya sağlıksız ürünler piyasada dolaşıyor. Bu ürünler maddi ve manevi hasara yol açtığı gibi sağlık sorunlarına sebep olabiliyor. Özellikle krem, diş macunu, parfüm, makyaj malzemesi gibi sağlık ve kozmetik ürünlerinin sahte olması alerjik reaksiyonlara veya önemli hastalıklara yol açabiliyor.

Diş macununa kadar
Geçtiğimiz günlerde yaptığı bir konuşmada Türkiye’nin sahte ürünlere maruz kalma konusunda dünyada 3. sırada yer aldığını söyleyen Yasadışı Ticaretle Mücadele Küresel İttifakı (TRACIT) Genel Direktörü Jeffrey Hardy’nin sahte ürünlerin günlük hayatta kullanılan kişisel bakım ürünlerine kadar sızdığını vurgularken “Bu sabah dişlerinizi fırçaladınız mı? Türkiye pazarındaki diş macunlarının önemli bir kısmının sahte olma ihtimali çok yüksek” ifadelerini kullanması konunun vehametini gözler önüne serdi.
1 yılda 500 bin ihbar
Tüketici Hakları Derneği Başkanı Ergün Kılıç, sadece 2025 yılı içerisinde hakem heyetine yaklaşık 500 bin ihbar yapıldığını tahmin ettiklerini bildirdi. Kılıç, 2026 yılını ‘ürün güvenliği’ yılı ilan ettiklerini ve dünya tüketici örgütleri ile beraber bu doğrultuda çalıştıklarını ifade etti. Kılıç, Milliyet’e yaptığı açıklamada “Sahte veya sağlıksız ürünlere maruz kalmak yalnızca Türkiye’nin değil dünyanın da en önemli sorunlarından biri. Küresel kriz, ekonomik güçlükler insanları daha ucuz ürünler almaya teşvik ediyor. Bazı ahlaki problemler yüzünden sahte ve sağlıksız ürünler piyasada dolaşıyor, veya fiyatlarda oynamalar yapılıyor. Biz ‘güvenli ürünler ve kendine güvenen tüketiciler’ hedefi doğrultusunda çalışıyoruz. Tüketicileri bilinçlendirmek, haklarını aramak konusunda destek sağlıyoruz. Ancak bu tek başımıza bizim yapabileceğimiz bir şey değil. Bu konuda tüketicilerin, ticaret odalarının ve devletin ilgili birimlerinin birlik içerisinde çalışması gerekiyor” dedi.
Tespiti çok zor
En fazla sahte ve sağlıksız ürünün ayakkabı, kozmetik ve oyuncak sektöründe olduğunu söyleyen Kılıç, “Sahte ürünün tespit edilmesi çok zordur. Bunlar yetkili kişilerce ve bazen laboratuvar ortamında ortaya çıkabilir. O yüzden ‘üretimden başlayan bir denetim’ olması gerekir. Ürün henüz piyasaya çıkmadan veya gümrükten geçmeden müdahale edebilmek lazım” dedi. Tüketicilerin para iadesi veya tazminat alma gibi haklarının bulunduğunu söyleyen Kılıç, “Kişi sağlık problemi yaşadıysa masrafları talep edilebilir. Ancak bu çok üzücü bir durumdur, sağlığın telafisi çok zordur. Oyuncaklarda, kozmetik ürünlerinde dahi kanserojen madde bulunabiliyor” ifadelerini kullandı.

Neler yapabilirsiniz?
Ürünün marka ve belgelerini mutlaka saklayın
Fatura, fiş, garanti belgesi, kutu, etiket ve varsa yazışmaları mutlaka saklayın. Mmarka teyidi, uzman görüşü, karşılaştırma gibi ğrünün sahte olduğuna dair kanıtlar faydalı olabilir.
Satıcıya başvurun
Satıcıdan bedel iadesi veya ürünün değiştirilmesini talep edin. Ayıplı mal kapsamında haklarınızı yazılı olarak iletmeniz ispat açısından önemlidir.
Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurun
Ürün bedeli, her yıl belirlenen parasal sınırın altındaysa ikamet ettiğiniz yerdeki Tüketici Hakem Heyetine başvurabilirsiniz. Başvuru e-Devlet üzerinden ücretsiz yapılabilir.
Bakanlığa veya savcılığa şikayet edebilirsiniz
Ticaret Bakanlığı’na Sahte ürün satışı yapanlar hakkında idari işlem yapılması için şikâyette bulunabilirsiniz. Sahte ürün satışı, Türk Ceza Kanunu ve marka mevzuatı kapsamında suçtur. Özellikle bilerek ve sürekli satış varsa savcılığa da başvurabilirsiniz.
Sende Yorum yap