2025 yılı kârları 2.5 trilyon dolar
Yardım kuruluşu Oxfam, İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) açılışıyla eş zamanlı olarak yayımladığı son raporunda, küresel servet eşitsizliğinin son yılların en yüksek seviyesine çıktığını duyurdu. Rapora göre, milyarderlerin servet artış hızı önceki dönemin üç katına yükseldi. Oxfam verilerine göre, dünya genelindeki milyarderlerin toplam serveti 2025 yılında yüzde 16 artarak 18.3 trilyon dolara ulaştı. Aynı yıl içinde milyarder sayısı ilk kez 3.000 sınırını aşarak tarihi bir seviyeye çıktı. Raporda, küresel milyarder servetinin 2020’den bu yana yüzde 81 oranında arttığı da vurgulandı. Raporda, Tesla ve SpaceX’in CEO’su Elon Musk’ın net serveti 500 milyar doları aşan ilk kişi olduğu belirtildi. Oxfam, bunun “milyarderler için iyi bir on yılın” en çarpıcı göstergelerinden biri olduğuna dikkat çekti.
4.1 milyar insana eşit
Rapora göre, milyarderlerin yalnızca son bir yılda servetlerine eklediği 2.5 trilyon dolar, dünyadaki en yoksul 4.1 milyar insanın toplam varlığına eşit.Oxfam, artan servet yoğunlaşmasının yalnızca ekonomik değil, siyasi ve demokratik sonuçlar da doğurduğuna işaret etti. Rapora göre, milyarderlerin siyasi bir makama sahip olma ya da doğrudan siyasi karar alma süreçlerini etkileme olasılığı, sıradan vatandaşlara kıyasla 4.000 kat daha fazla.
Dünya Değerler Araştırması’nın (World Values Survey) 66 ülkede yaptığı çalışmaya atıf yapan Oxfam, her iki kişiden birinin, zenginlerin ülkelerinde seçimleri “satın alabildiğini” düşündüğünü aktardı. Raporda, ultra zenginlerin medya üzerindeki etkisinin de hızla arttığı kaydedildi. Jeff Bezos’un Washington Post’u, Elon Musk’ın X’i (eski Twitter), Patrick Soon-Shiong’un Los Angeles Times’ı ve Vincent Bolloré’nin Fransa’daki CNews kanalını kontrol etmesi örnek gösterildi.
‘EŞİTSİZLİK’ UYARISI!
Oxfam’dan, küresel eşitsizliğin azaltılması için hükümetlere çağrı:
■ Aşırı servetin daha yüksek oranlarda vergilendirilmesi.
■ Eşitsizliği azaltmaya yönelik ulusal planların uygulanması.
■ Siyaset ile sermaye arasındaki ilişkinin daha sıkı kurallarla sınırlandırılması.
■ Medya ve sosyal medya üzerindeki yoğunlaşmaya karşı daha güçlü denetim mekanizmalarının kurulması.
ÜST DÜZEYDE KATILIM REKORU
WEF Yıllık Toplantıları tarihindeki rekor üst düzey hükümet temsilcisi katılımına sahne olacağı öngörülen bu yılki zirve, yoğun güvenlik önlemleriyle yapılıyor. İsviçre polisi ve askeri, Davos ile bağlantılı tüm kara ve demir yollarını “yapay zekayı” kullanarak sıkı denetime tabi tutuyor. Davos’a gelen siviller güvenlik güçlerince yüz taramasından geçiriliyor ve aranıyor.
Zirvenin önemli katılımcıları arasında, ABD Başkanı Donald Trump, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei başta olmak üzere birçok siyasi liderin yer alacağı öngörülüyor.
VERGİ POLİTİKALARI
Oxfam, servet artışının arkasındaki temel nedenleri; ABD’de Donald Trump döneminde uygulanan vergi indirimleri, çok uluslu şirketlere sağlanan korumalar, tekel karşıtı denetimlerin gevşetilmesi ve yapay zekâ şirketlerinin piyasa değerlerindeki hızlı yükseliş olarak sıraladı. Rapora göre, yalnızca Trump’ın 2025’te hayata geçirdiği vergi düzenlemeleriyle, yıllık geliri 1 milyon doların üzerinde olanların gelirlerinde ortalama yüzde 3 artış sağlandı. Raporda ayrıca, 2025 yılı boyunca 68 ülkede en az 142 büyük hükümet karşıtı protesto yaşandığı, bu gösterilerin çoğunun şiddetle bastırıldığına dikkat çekildi.
Sende Yorum yap